Opatrzenie rany po aplikacji pijawki lekarskiej

Opatrzenie rany po aplikacji pijawki lekarskiej należy podzielić na dwie części. Pierwsza część dotyczy okresu, kiedy wszystkie pijawki jeszcze się nie odczepiły, chodzi wtedy o częściowe opatrzenie rany, którego celem jest, aby po pacjencie nie ściekała krew. Użyj kompresów z gazy lub waty czy też tamponów z waty. Kiedy pijawka puści a Ty nie jesteś jeszcze gotowy finalnie opatrzyć rany, odłóż pijawkę do przygotowanego naczynia a do rany przyłóż jeden z materiałów opatrunkowych, na który się zdecydowałeś. Celem nie jest zatamować krwawienie, bo jak już wspominałem, krwawienie po aplikacji pijawki lekarskiej ma swoje znaczenie. Gaza czy wata jako materiały chłonne będą wchłaniać wyciekającą krew, aby nie ciekła po skórze pacjenta i nie zabrudziła przestrzeni dookoła niego.

Często dyskutuje się, czy używać sterylnego materiału czy wystarczy niesterylny. Ogólnie można polecić raczej sterylny materiał. Z praktyki i stażu, które odbywałem w centrach, gdzie ściśle zajmowana się hirudoterapią, bardzo często spotykałem się z używaniem niesterylnego krycia rany a to z tego powodu, że pijawka na tyle opatrzy ranę, że jest właściwie wykluczone, aby w okresie do 24 godzin od aplikacji dostała się do niej infekcja. Takie postępowanie potwierdzone jest przez tysiące pacjentów. Z drugiej strony, każdy lekarz będzie obstawać przy tym, aby bezpośrednio na ranę użyć sterylnego materiału, co jest zrozumiałe.

Odstęp czasowy między tym, kiedy puści pierwsza a kiedy ostatnia pijawka, to może być 20 do 30 minut. Kiedy czekasz, aż puszczą ostatnie pijawki, kontroluj wzrokowo przyłożone tampony. Często się zdarza, że któryś z tamponów napełni się krwią na tyle, że jego objętość już nie wystarczy a krew znów zacznie ściekać po naskórku pacjenta, w takim przypadku usuń tampon, następnym tamponem wytrzyj cieknącą krew a do rany przyłóż nowy tampon. W ten sposób skontroluj i opatrz wszystkie rany po każdej pijawce, która już puściła, do momentu, kiedy puści ostatnia, a następnie przejdź do finalnego opatrzenia rany.

Aplikacja pijawki lekarskiej

Kiedy masz już przygotowane miejsce aplikacji i pacjenta i upewniłeś się, że aplikacja pijawki lekarskiej jest dla niego odpowiednia, jesteś również zaznajomiony z zasadami pierwszej pomocy, można powiedzieć, że jesteś gotowy przejść do aplikacji pijawki lekarskiej. Podczas aplikacji pijawki lekarskiej ważne jest uświadomienie sobie następujących rzeczy. Pierwsza to wielkość pijawki lekarskiej. Pijawki lekarskie można aplikować w różnych rozmiarach, są kosmetyczne pijawki lekarskie, które są bardzo małe, są podobne do „żywych nitek”, następnie są średnie pijawki i duże pijawki lekarskie. Kosmetyczne pijawki lekarskie są na Słowacji trudne do zdobycia, ponieważ trzeba o nie bardzo dbać i bardzo szybko mogą zdechnąć. Zazwyczaj pijawki które kupisz, będą średniej wielkości. Coraz częściej zdarza się, że ludzie troszczą się o użyte pijawki lekarskie w domu, da się kupić także duże pijawki lekarskie.

Wielkość pijawki lekarskiej określa, jak głębokie będzie ugryzienie a głębokość ugryzienia określa, do jakiego miejsca można użyć której pijawki. Aby to uprościć, doświadczony hirudoterapeuta może użyć pijawki jakiegokolwiek rozmiaru praktycznie na całym ciele pacjenta, jeśli jednak chodzi o człowieka z małym doświadczeniem, poleciłbym użyć miejsc na ciele pacjenta, gdzie są mięśnie i stawy, unikając zarazem tkanek miękkich, takich jak szyja, okolice pachwin, wewnętrzna część nogi od kolana po kostkę i cały obszar twarzy. W ten sposób przechodzimy do kolejnej istotnej sprawy, czyli do miejsca przyłożenia, co będziemy dalej szczegółowo omawiać przy poszczególnych diagnozach, ponieważ istnieje bardzo szerokie spektrum miejsc, gdzie można przykładać pijawki lekarskie. W tym rozdziale pochylimy się głównie nad przygotowaniem miejsca.

Przygotowanie pacjenta przed aplikacją pijawki lekarskiej

Przed aplikacją pijawki lekarskiej ważne jest upewnić się, czy aplikacja pijawki lekarskiej jest odpowiednia dla pacjenta. Rozróżnij, czy chodzi o nowego pacjenta, który jeszcze nigdy w życiu nie spotkał się z pijawką lekarską, czy chodzi o pacjenta, który z takim leczeniem miał już w przeszłości osobiste doświadczenia.

Przy nowym pacjencie należy uzyskać jak najwięcej informacji o jego stanie zdrowia. Wypytaj go o wszystkie problemy zdrowotne, czy to aktualne, czy z przeszłości i zapytaj o wyniki badań krwi. Zawsze Ci to pomoże, jeżeli poznasz morfologię krwi pacjenta. Pobranie krwi powinno być robione u pacjenta w niedawnym czasie, zwykle zaleca się maksymalnie 2 do 3 miesięcy przed hirudoterapią. Jeżeli nie masz do dyspozycji wyników morfologii krwi pacjenta, poproś go, aby skonsultował aplikację pijawki lekarskiej ze swoim lekarzem ogólnym.

W przypadku, gdy masz przed sobą pacjenta, który już kiedyś poddawał się aplikacji pijawki lekarskiej, zapytaj go o wszystkie szczegóły dotyczące tego, jak jego organizm reagował na terapię i czy od ostatniej aplikacji nie zmienił się w wyraźny sposób jego stan zdrowia.

Generalnie można powiedzieć, że nie aplikuje się pijawki lekarskiej przy złym krzepnięciu krwi oraz w ciężkich chorobach krwi. Również w chorobach onkologicznych, w ciąży, u pacjenta pod wpływem alkoholu i innych substancji uzależniających a także przy nietolerancji pijawek. Ja zawsze zalecam przed aplikacją pijawki lekarskiej skonsultować stan zdrowia z lekarzem lub z praktykującym hirudoterapeutą, gdzie możesz się upewnić, na ile jest odpowiednie użycie pijawki lekarskiej w leczeniu danego problemu zdrowotnego. Ważne jest zwrócić uwagę na to, że sama choroba albo problem zdrowotny, który chcesz rozwiązać za pomocą pijawki lekarskiej, nie jest jeszcze głównym wskaźnikiem, czy pijawka lekarska jest odpowiednia czy nie, dlatego że najbardziej odpowiednim wskaźnikiem jest całkowity stan zdrowia człowieka. To znaczy, że oprócz samego problemu trzeba przyjrzeć się całkowitemu stanowi zdrowia człowieka.

Przygotowanie miejsca pracy lub czego będziesz potrzebować do aplikacji pijawki lekarskiej

Jeszcze zanim zaczniesz aplikować pijawkę lekarską bardzo ważne jest przygotować sobie miejsce pracy i wszystkie pomoce, których będziesz potrzebować.

Miejsce pracy musi być czyste, nie trzeba osiągnąć ekstremalnie higienicznych warunków sterylności, wystarczy, aby otoczenie nie było zakurzone, zanieczyszczone, aby pomoce, których będziesz używał się nie zanieczyściły.

Pomoce: Naczynie, w którym umieścisz pijawki, które będziesz aplikować. Pojemnik ten powinien mieć zamknięcie, aby pijawki nie uciekały. Zawsze po wyciągnięciu jednej pijawki zamykaj naczynie. Aplikujesz pijawkę, a następnie wyjmujesz drugą pijawkę i naczynie znów zamykasz. Kontynuuj pracę dalej w ten sposób. W przygotowanym naczyniu lepiej mieć o dwie do trzech pijawek więcej, niż planujesz zaaplikować, ponieważ nie każda pijawka będzie się chciała wgryźć. Jeżeli pijawka przez dłuższą chwilę nie chce się wgryźć, wymień ją na inną. Wspomnimy o tym więcej w rozdziale o aplikacji pijawki lekarskiej.

Inne pomoce, których będziesz potrzebować, to rękawice chirurgiczne bez pudru. Zawsze przygotuj sobie więcej rękawic chirurgicznych. Pijawki możesz aplikować gołymi rękami, jeżeli się ich nie boisz, lub w rękawicach chirurgicznych bez pudru. W każdym jednak przypadku będziesz potrzebować rękawic chirurgicznych w fazie, kiedy pijawki będą puszczały a z rany będzie leciała krew. Wtedy użycie rękawic chirurgicznych jest jednoznacznie konieczne. Ponieważ pijawki będą puszczały w różnym czasie a krwi może lecieć dość dużo, trzeba mieć pod ręką większą ilość rękawic chirurgicznych.

Jak dbać o pijawkę lekarską w warunkach domowych

Wszyscy wiemy, że pijawki lekarskie hoduje się na specjalistycznych farmach. Wolne w przyrodzie występują bardzo rzadko i są pod ochroną. Pijawki, które człowiek kupi sobie do domu, to pijawki przygotowane do aplikacji i nie są odpowiednie do dalszej hodowli lub rozmnażania. Również dlatego, że pijawki, których używa się w terapii, są stosunkowo młode. Aby człowiek dał radę je hodować, musiałby bardzo długo się nimi opiekować, musiałby je karmić certyfikowaną krwią, jest z tym wiele trudności. W związku z tym nie będziemy mówić o hodowli, ale o tym, jak dbać o pijawkę lekarską do aplikacji, a w przypadku, gdy chcemy zachować pijawkę lekarską do ponownego użycia, również po aplikacji.

Kiedy kupisz pijawkę lekarską, zwykle przyniesiesz ją do domu lub doręczą Ci ją w opakowaniu, które zawiera wodę, lub zawiera wilgotne kuleczki, które są podobne do kulek żelowych. Dzień wcześniej należy przygotować dla pijawek wodę i naczynie.

Woda: Najbardziej odpowiednia jest woda z kranu, która odstała. Nabierz wody z kranu i odstaw ją na 24 godziny. Ludzie często myślą, że wodę trzeba nabierać ze studni lub z rzeki i tym podobne, ale z doświadczenia wiemy, że takie pomysły nie zawsze kończą się szczęśliwie a nawet zdarzały się przypadki, że człowiek nabrał wodę gdzieś w naturalnym zbiorniku i pijawki mu zdechły, dlatego z naszego doświadczenia polecamy zawsze tylko klasyczną wodę z kranu, którą odstawiamy na 24 godziny.

Naczynie: Idealne jest naczynie szklane z szeroką szyjką, przez którą włożysz całą rękę i z pokrywą, którą można hermetycznie zamknąć. Ten szeroki otwór jest odpowiedni dla łatwego manipulowania, czy to z pijawkami, czy przy czyszczeniu naczynia. A szklane dlatego, bo jest przezroczyste i umożliwi nam wizualny kontakt z pijawkami.

W przybliżeniu na trzylitrowe naczynie dobrze mieć około 50 do maksymalnie 100 pijawek, ale 100 pijawek to już wystarczająco, lepiej zostać przy 50 sztukach na jedno trójlitrowe naczynie.

Tak więc pijawki zostały dostarczone. Przywitaj je, jak należy. Wypuść je do przygotowanego naczynia i zalej przygotowaną wodą, która odstała. Ewentualnie możemy najpierw nalać wodę do naczynia, a następnie wypuścić do niej pijawki. Pijawki nie potrzebują tlenu, dlatego nie trzeba zakrywać naczynia materiałem, gazą czy czymś podobnym, jak często opisywane jest to w internecie, należy zamknąć naczynie hermetycznie pokrywką, zabezpieczyć, aby pijawki nie uciekły. Cała dalsza opieka polega na wymianie wody co dwa-trzy dni, na obserwowaniu pijawek, ich stanu zdrowia i witalności, i w okolicznościowym myciu naczynia.

Teraz bardziej szczegółowo. Pijawki dotarły, umieściłeś je w naczyniu, w którym jest woda a naczynie jest hermetycznie zamknięte. Jak będziesz z nimi dalej postępować? Pijawek, kiedy są głodne, czyli są gotowe do aplikacji, nie wystawiaj na działanie wysokich temperatur jak również na bezpośrednie działanie światła słonecznego. Mogą być w świetle dziennym, ale nie w pełnym słońcu, idealne jest chłodniejsze otoczenie. Jeżeli nie planujesz ich od razu używać, możesz je przechować w lodówce. W lodówce przejdą w stan podobny do hibernacji, kiedy mniej metabolizują, wtedy dłużej wytrzymają. W przypadku gdy chcesz użyć pijawek od razu, po aplikacji nigdy nie wkładaj użytych pijawek do naczynia z pozostałymi pijawkami, ale przygotuj dla nich oddzielne naczynie. Warunki dotyczące wody są te same. Jedyna różnica jest taka, że gdy pijawka jest najedzona, lepiej nie wkładać jej już do lodówki, lecz włożyć w ciemne miejsce, nie zbyt ciepłe, na przykład do spiżarki. Nienajedzona pijawka ciągnie do światła lub szuka jedzenia, aby pozbyć się głodu. Najedzona pijawka ciągnie do ciemności, ponieważ potrzebuje zmetabolizować krew, którą wypiła. Jeżeli używamy kilku pijawek i planujemy użyć ich jeszcze raz, na przykład kiedy robimy kurs dwa lub trzy miesiące, użyte pijawki rozdzielamy do oddzielnych pojemników. Pijawki, których używamy pierwszy miesiąc, będą w jednym naczyniu, te, których używamy w drugim miesiącu w drugim a te z trzeciego miesiąca w trzecim. Jeśli będziemy ich używać jeszcze raz, te, które były aplikowane w pierwszym miesiącu, będą chłodniejsze niż te, których używaliśmy w trzecim miesiącu. Taki system pomaga nam mieć sytuację pod kontrolą.

Co dotyczy wody, woda której używasz do wymiany, musi mieć taką samą temperaturę, jak poprzednia woda. Na przykład, jeżeli masz pijawki w naczyniu z wodą, która ma temperaturę 17 stopni, wtedy ta woda, która stoi 24 godziny, musi mieć mniej więcej taką samą temperaturę – 17 stopni. Łatwo to osiągnąć, kiedy naczynie z wodą na wymianę trzymasz w tym samym pomieszczeniu co pojemniki z pijawkami. Jeżeli trzymasz pijawki w lodówce, wodę na wymianę też należy schłodzić do tej samej temperatury, jaką mają pijawki w naczyniu. Istotne jest, aby różnice temperatury wody nie były wielkie. Najlepiej żadne. Najlepiej, aby woda miała tę samą temperaturę.

Następny ważny wskaźnik to zdrowie pijawek. Pijawki obserwuj codziennie. Dlatego jest najbardziej odpowiednie, aby były w przezroczystym szklanym naczyniu. Szkło zapewnia wizualny kontakt z pijawkami. Śledź, czy wszystkie są zdrowe, czy któraś przypadkiem nie zachorowała lub nie zdechła. Kontrolować należy pijawki nowe, jak i te użyte, które już metabolizują. Czyli nawet wtedy, gdy są umieszczone w ciemności, zawsze kiedy raz na dwa czy trzy dni zmieniasz im wodę, przejrzyj, skontroluj wizualnie ich stan zdrowotny. Najczęściej może się zdarzyć, że pijawka zdechnie. Nie należy się tym martwić, jest to normalne. Martwą pijawkę wyciągnij i zlikwiduj, następnie wymień wodę w naczyniu i pozostaw resztę pijawek, aby żyły normalnie dalej. W przypadku, gdy podczas kontroli wzrokowej znajdziesz pijawkę, która dziwnie się zachowuje i wygląda jak chora, wyjmij ją z naczynia. Oddziel ją od innych pijawek i włóż do innego oddzielnego naczynia. Dotyczy to użytych, jak i nowych pijawek. Każda podejrzana pijawka trafia do izolatki, dlatego dla każdej pojedynczej pijawki musisz mieć naczynie, mogą to być małe buteleczki. W oddzielnym naczyniu zostaw pijawkę, do czasu odzyskania zdrowia, lub na odwrót, zostaw ją, aby jej choroba się rozwinęła a ona zdechła. Bardzo często zdarza się, że pijawka za kilka dni wraca do grupy. Chodzi o to, aby pijawka, która nie czuje się dobrze, nie zaraziła lub w inny sposób negatywnie nie wpłynęła na inne, zdrowe pijawki.

Często zdarzy się też, że zobaczysz na pijawce coś jakby obrączkę, ściągniętą lamówkę. Pijawka tak samo jak wąż rosnąc zrzuca skórę, u pijawek stara skóra przy zrzucaniu produkuje wydzielinę, w ten sposób wytwarza powłokę na powierzchni ciała, która zmienia się w pierścień wokół niej. Pijawka z czasem się go pozbędzie, ściągnie go lub pierścień pęknie, ewentualnie sam możesz go rozerwać palcami. Żaden problem.

A teraz czyszczenie naczynia. Samo czyszczenie naczynia z pijawkami nie jest aż tak prostą czynnością, jeżeli człowiek nie jest do niej przygotowany. Potrzebujesz głębszego sitka – najlepiej metalowego z małymi oczkami – przez które wylejesz wodę, w której są pijawki. Sitko służy do złapania pijawek, ponieważ zawsze można wylać jakąś z wodą. Wypłukane pijawki umieszczamy z powrotem w naczyniu. Jeżeli nie chcesz dotknąć pijawek gołą ręką, manipulując nimi możesz użyć rękawic chirurgicznych bez pudru. Po wylaniu wody i umieszczeniu wypłukanych pijawek z powrotem w naczyniu, nalej do pojemnika wody z kranu do wypłukania i znów przelej wodę przez sitko. Ewentualne wypłukane pijawki znowu umieść z powrotem w naczyniu. Jeżeli trzeba, proces można powtórzyć drugi i trzeci raz, zwykle wystarczy powtórzyć proces dwa razy. Następnie, kiedy wszystkie pijawki są już z powrotem w naczyniu, zalej je przygotowaną wodą, naczynie zamknij hermetycznie i odstaw. Jeśli chodzi o sitko, pijawki w trakcie metabolizowania wytwarzają śluz, który zostanie na sitku, dlatego najlepiej przed przelaniem polać je wrzątkiem. Gorącą wodą trochę je wysterylizujesz. Sitko należy oblać wrzątkiem przed i po użyciu. Nie zapomnij jednak przed użyciem zanim zaczniesz wylewać wodę z naczynia z pijawkami, zostawić sitko do ostygnięcia, aby nie zaszkodzić pijawkom. Będziesz też potrzebować szczotki, która będzie służyła tylko do czyszczenia sitka. Nie można używać szczotki, którą sprzątasz pomieszczenia lub urządzenia za pomocą chemikaliów. To bardzo ważne! Szczotka do czyszczenia sitka nie może zawierać żadnych resztek chemikaliów. Czyli: osobne sitko + osobna szczotka tylko do tego celu. Wyczyść sitko szczotką, przelej bieżącą wodą z kranu i po wszystkim przelej wrzącą wodą, aby je wysterylizować.

To jest właściwie wszystko. Podsumowując, aby dbać o pijawki w domowych warunkach potrzebne jest naczynie, woda jak też kontrola wzrokowa stanu zdrowotnego pijawek podczas każdej wymiany wody w naczyniu.

Uzupełnijmy, że w internecie opisanych jest wiele metod, jak czyścić pijawki z krwi, aby człowiek mógł ich użyć w krótszym odstępie czasu, ja sam nie polecam jednak żadnych metod, które ingerują w zdrowie pijawek. Jedyna metoda, którą mogę polecić to nie pozwolić pijawce napić się zbyt dużej ilości krwi, czyli zdjąć ją wcześniej, niż się zupełnie napije. Najlepiej jest używać więcej pijawek i zostawić je, aby rosły swoim tempem i żyły normalnie, aby pełnowartościowo zmetabolizowały wyssaną krew. Chodzi o nieingerowanie w naturę. O tych sprawach będziemy jednak mówić w innych rozdziałach.

Na koniec wspomnę o jednej rzeczy – przypadek, gdy nie chcesz już dalej używać pijawki lekarskiej. Co z nią? Czyli pijawkę zaaplikowałeś, następnie zabierz ją z naskórka leczonego i co dalej? Każdy musi zdecydować dam, czy chce zakończyć życie pijawki czy zwrócić ją do przyrody. Jeżeli chcesz zakończyć jej życie, jest to proste, w warunkach domowych wystarczy ją zanurzyć w roztworze z alkoholem, co jest dla niej właściwie natychmiastową śmiercią, potem spłucz ją w toalecie lub wyrzuć gdzieś w środowisku przyrodniczym, gdzie się rozłoży. Jeżeli zdecydujesz się na drugą możliwość, wtedy, aby zachować ją przy życiu i wypuścić do środowiska przyrodniczego, znajdź taki ciek wodny, gdzie nie kąpią się ludzie, wylej tam pijawkę razem z wodą z naczynia a natura już zarządzi, co z nią będzie dalej.